طب سنتی ایرانی

طب سنتی ایرانی

در طب سنتی ایران شش اصل ضروری برای حفظ سلامتی انسان ذکر شده است.

اصل اول: هوا

چون احتیاج انسان به هوا شدید است، این اصل مقدّم بر همه اصول است. اثر هوا، خنک کردن قلب و تعدیل روحی که در آن است می‏باشد. هوای حافظ سلامتی، هوایی است صاف و معتدل، بدون بخارات، دود و مواد مضر برای بدن، که اگر همراه این مواد باشد باعث مرگ انسان می‏شود. تغییرات غیرطبیعی هوا در ایجاد بیماری‏ها مؤثرند. حالت هوا برحسب اختلاف فصول، جریان بادها، مجاورت با کوه، دریا و خاک متغیّر است.

اصل دوم: خوردنی‏ها و نوشیدنی‏ها

بجز آب هر چه وارد بدن گردد و تغییر یابد به شش نوع تقسیم می شود: غذای مطلق، دوای معتدل، غذای دوائی، دوای غذائی، دوای مطلق، دوای سمّی، سم مطلق.

غذاها نیز خود به غذای لطیف و غلیظ تقسیم می‏شوند و هرکدام نیز به کثیرالغذا و قلیل الغذا و باز هر کدام به حسن الکیموس و ردیء الکیموس ( غذایی که خون خوب از آن حاصل می شود و برعکس) تقسیم می شوند.

آب غذائیت ندارد بلکه به هضم و جذب طعام کمک می کند. آب‏ها انواع مختلفی دارند.

اصل سوم: خواب وبیداری

خواب، ظاهر بدن را سرد و باطن را گرم می‏سازد. خواب کوتاه، باطن بدن را تر و خواب طولانی، آنرا سرد می‏‏کند. اثرات بیداری ضد اثرات خواب است. خواب و بیداری به انواع طبیعی و غیرطبیعی تقسیم میشوند و تدابیر خاص خود را دارند.

اصل چهارم: حرکت و سکون

انسان متحرّک آفریده شده است. منظور از حرکت، حرکت کل بدن و یا اجزاء بدن است. حرکت باعث گرمی  بدن و سکون، بدن را سرد می‏کند. نیاز به سکون، بخاطر راحت شدن از خستگی و تعب حرکت است.

انواع ورزش‏ها و ماساژها اقسامی از حرکت هستند که در حرارت غریزی بدن مؤثرند.

اصل پنجم: احتباس و استفراغ

منظور از استفراغ، خارج کردن مواد زائد است از بدن در برابر احتباس یعنی نگاه داشتن مواد مورد نیاز بدن. بدن چون دائماً در حال تحلیل است نیاز دارد مواد غذایی وارد شده را ذخیره کند از طرفی باید مواد زائد تشکیل شده حاصل از هضم را نیز دفع کند. دفع مدفوع، ادرار، تعریق، اسهال و استفراغ، حجامت، فصد (رگزنی) و رابطه جنسی جزو این اصل هستند.

اصل ششم: رویدادهای نفسانی (اعراض نفسانی)

رخدادهایی هستند که به نفس انسانی یا با روح و روان شخص مرتبط می‏باشند. بعضی از این حالات، حرارت بدن را یکباره بخارج می‏راند مثل غضب و بعضی بتدریج مثل لذت. برخی، حرارت را بداخل بدن می‏راند، گاهی فوری مثل ترس و زمانی اندک اندک مثل اندوه و غم و غصه. برخی دیگر، ابتدا حرارت را بداخل سپس بخارج می رانند مثل غضب همراه با ترس.

رعایت تدابیر خاص هر یک  از  اصول حفظ سلامتی خود  باعث حفظ و ارتقاء سلامتی می‏شود.

سؤال: طب سنتی ایرانی در اصلاح سبک زندگی مناسب چه حرف‏هایی دارد؟

جواب این سئوال، اثر کاربردی طب سنتی ایرانی در سلامتی را نشان می‏دهد و برای پاسخ به آن صدها سئوال و جواب مطرح می‏شود.

طب سنتی ایرانی برای ارتقاء سلامتی و پبیشگیری از بیماری که با داشتن سبک زندگی سالم ایجاد می‏شود شش اصل ضروری سلامتی را عنوان کرده است. متأسفانه زندگی امروز در تضاد با بعضی از این اصول است و یا مایل به رعایت آن نیستیم و از آن غفلت می‏کنیم.

اصل اول: هوا

هوای سالم، حافظ و مددیار سلامتی است. هوای سالم، هوای صاف، معتدل، بدون بخار، دود و مواد مضر برای بدن است. بخشی از موضوع هوای سالم، ارتباطی به انسان ندارد و مرتبط به حرکت افلاک، زمین، آسمان و حرارتهای ناشی از اجرام آسمانی است که منجر به تغییرات طبیعی و غیرطبیعی در ایجاد فصول، جریانهای بادی، امواج دریاها، بخارات در مرداب ها وجنگل‏ها و بسیاری از آلودگی‏های هوایی می شود. سردی بیش از حد معمول هوا یا گرمی بیش از حد معمول ، تغییرات بارشی شدید به صورت سیل یا خشکسالی ‏نیز در این مقوله می‏گنجند. بخشی از هوای سالم یا آلوده هم مرتبط با بشر است که مربوط به فعالیت‏های صنعتی قرن اخیر است و بشر با دست خود تیشه به ریشه خود می‏زند.

طب ایرانی برای ازبین بردن اثر هوای ناسالم و مضر، دستورات متعدد در رابطه با خوراکیها، نوشیدنی ها، داروهای گیاهی، دفع مواد مضر با حجامت، فصد و بهبود وضع اجابت مزاج در زمانهایی که اوضاع هوایی نامساعد است دارد. البته هر تجویزی نیاز به همخوانی مزاج افراد با شرایط فصلی و امکان انجام را دارد. این دستورات باعث می‏شود بدن در شرایط جدید رخ داده تحمل مواد مضر موجود در هوا را داشته باشد تا مجدداً شرایط هوایی مساعد شود.

اصل دوم: خوردنی‏ها و نوشیدنی‏ها

بخاطر اینکه بدن به طور مستمر در حال تحلیل رفتن است نیاز به غذا دارد تا آنچه از دست رفته را جایگزین کند.

در طب سنتی ایرانی در رابطه با این اصل، آنقدر مطلب هست که قابل وصف نیست. چه بخوریم وچه نخوریم.در چه فصلی، چه غذاهایی بهتر است. انواع غذاها چیست. هر غذایی چه اثری دارد. آیا غذاها اثر داروئی هم دارند. چه زمانی غذا بخوریم. چه زمانی از غذا دست بکشیم. چگونه غذا بخوریم. چند وعده غذا بخوریم. فواصل وعده های غذایی چگونه باشد. ترکیب غذاهای مختلف با هم چگونه است. در زمان بیماری، چه غذایی مصرف کنیم. ایا در هر بیماری نیاز به غذای خاص هم هست.

چه بنوشیم و چه ننوشیم. فاصله نوشیدنی ها با غذا چگونه باشد. فاصله نوشیدنی ها با فعالیت های دیگر مثل ورزش، استحمام، رابطه جنسی و خواب چگونه باشد. در هر بیماری چه نوشیدنی مصرف کنیم. در زمان تغییرات نامساعد هوابی چه بخوریم و چه بنوشیم. و بسیاری سئوالات دیگر.

اصل سوم: خواب و بیداری

اثرخواب و بیداری برای بدن چیست. مضرات خواب و بیداری بیش از حد برای بدن چیست. چه افرادی نیاز به خواب بیشتر دارند و چه افرادی کمتر. خواب در چه فصل هایی برای چه افرادی مضر است. خواب و بیداری چه بیماری‏هایی را بهتر و چه بیماری‏هایی را بدتر می کند. چه چیزهای خواب را اصلاح می کنند. زمان خواب و بیداری مناسب چه وقتی است. کی بخوابیم و کی بیدار شویم. خواب روز چه فواید و چه ضررهایی دارد. آیا باید در روز بخوابیم. خواب یا بیداری بیشتر یا کمتر از معمول نشانه چه بیماری هایی هستند.

اصل چهارم: حرکت و سکون

اثرات حرکت و سکون تا اندازه ای شباهت به بیداری و خواب دارد. در بخش حرکت، موضوع ورزش مطرح می شود.

انواع ورزش ها چیست. ورزشهای مختلف در بدن چگونه اثر می‏کنند. هر فردی نیاز به چه نوع ورزشی دارد. هر عضوی از بدن نیاز به نوعی ورزش دارد و برای بهبودی آن نیاز به نوع خاصی از ورزش است. چه ورزشی برای چه افرادی مضر است. میزان اثر ورزش در بهبود بیماری در مقابل اقدامات دارویی چقدر است و کدام ارجح است.

در موضوع حرکت، ماساژ نیز بحث می‏شود. انواع ماساژها و اثرات درمانی آن.  چه افرادی نیاز به ماساژ دارند و چه نوع ماساژی برای چه فردی خوب و برای چه فردی مضر است.

در موضوع حرکت، رابطه جنسی، اثرات، فواید، مضرات و میزان نیاز برای هر فرد مطرح است. نداشتن رابطه جنسی می تواند باعث چه مشکلاتی در بدن شود. رابطه بیش از حد چه ضررهایی دارد.

موضوع سکون و آرامش هم در مقابل برای راحت شدن از خستگی ناشی از حرکت قرار دارد و سئوالات و پاسخ‏های خود را در طب سنتی ایرانی دارد.

اصل پنجم، احتباس واستفراغ است.

منظور از احتباس، نگهداری مواد مورد نیاز و منظور از استفراغ، دفع مواد زاید بدن در جهت حفظ سلامتی است.

یبوست و اسهال در این اصل بحث می‏شود. یبوست باعث چه بیماری‏هایی می‏شود. چه  غذاها و یا رفتارهایی باعث یبوست می‏شود. برای درمان یبوست چه باید کرد. اسهال بیش از حد چه ضرری برای بدن دارد. آیا اسهال اثر درمانی هم دارد. ادرار بیش از حد طبیعی و کمتر از طبیعی برای سلامتی انسان چه ضررهایی دارد. خونریزی های قاعدگی  بیش از حد طبیعی و کمتر، عوامل ایجاد کننده، راه های درمان چیست. یکی دیگر از راه های استفراغ یا دفع مواد حجامت، فصد (خونگیری از عروق ) و زالو اندازی است. این اقدامات را برای چه افرادی باید انجام داد و برای چه افرادی نباید انجام شود.

اصل ششم، رویدادهای نفسانی یا رخدادهای روحی روانی است.

رخدادهایی مثل غضب، لذت، شادی، امید، ترس، غم و اندوه چه اثراتی در سلامتی دارند. هرکدام از این موارد در چه حدی اگر باشد باعث سلامتی می‏شود و در چه حدی باعث بیماری می‏شود. چه اندازه از شادی، لذت، غضب، غم و اندوه برای سلامتی نیاز است. و بسیاری سئوالات دیگر.

جواب این مجموعه سئوالات و رعایت آن‏ها، پیشگیری از بیماری و ارتقاء سلامتی را برای انسان‏ها به ارمغان می‏آورد. جواب این سئوالات را می‏توانید از طب سنتی ایرانی بگیرید.

× گفتگوی واتساپی